Met de Cadillac naar Dragonstone: waar Game of Thrones en duizend jaar geschiedenis samenkomen

Sommige bestemmingen bezoek je omdat ze mooi zijn. Andere omdat ze beroemd zijn. San Juan de Gaztelugatxe, aan de ruige Baskische kust tussen Bakio en Bermeo, is allebei. Toen HBO deze vrijwel onwerkelijke rotspunt gebruikte als Dragonstone — in het Spaans Rocadragón — werd de plek wereldwijd bekend. Maar wie verder kijkt dan de draken, kastelen en Targaryens ontdekt dat de werkelijke geschiedenis misschien nog indrukwekkender is dan de televisieserie. Tijdens onze Cadillac-roadtrip door Spanje kon deze bestemming natuurlijk niet ontbreken.

Een Amerikaanse limousine op weg naar Dragonstone

Na honderden comfortabele kilometers door Frankrijk en Noord-Spanje sturen we onze Cadillac DTS richting de Baskische kust. De brede Amerikaanse sedan voelt misschien niet direct thuis op de smalle en bochtige kustwegen, maar juist dat contrast maakt de reis bijzonder. Waar de meeste bezoekers met een compacte huurauto arriveren, glijdt de Cadillac bijna geruisloos door het groene landschap. De laatste kilometers slingeren tussen bossen en steile hellingen door, waarna plotseling de Atlantische Oceaan verschijnt. En dan zie je hem liggen. Een rotsachtig eilandje, verbonden met het vasteland door een stenen brug en een kronkelende trap naar de top. Precies zoals miljoenen kijkers hem kennen uit Game of Thrones.

Dragonstone… maar zonder kasteel en zonder draken

Voor het zevende seizoen koos HBO San Juan de Gaztelugatxe als een van de belangrijkste buitenlocaties voor Dragonstone, het voorouderlijke bolwerk van Huis Targaryen. De producenten zochten een locatie die tegelijkertijd oud, ongenaakbaar en bijna bovennatuurlijk moest ogen. Volgens de officiële toeristische informatie van Baskenland waren het vooral de grillige rotsen, de steile kust en het geïsoleerde eiland die de makers overtuigden. Volgens Radio Times was één beeld van het eiland met zijn kronkelende brug al voldoende om de aandacht van het productieteam te trekken. Het enorme kasteel dat in de serie boven op Dragonstone staat, heeft hier echter nooit bestaan. Dat werd digitaal toegevoegd. De brug, het eiland, de kliffen en een groot deel van de beroemde trap zijn wel echt. Ook is Dragonstone niet op één enkele plek opgenomen. HBO combineerde San Juan de Gaztelugatxe met stranden en rotsformaties bij onder meer Itzurun in Zumaia en Muriola bij Barrika. Door montage en digitale effecten lijken deze afzonderlijke locaties in de serie één groot landschap te vormen. Feitelijk is Dragonstone dus een soort televisiepuzzel: een Baskisch eiland, verschillende stranden en een digitaal kasteel. Zelfs een Cadillac is eenvoudiger opgebouwd.

Welke acteurs stonden werkelijk op de trap?

Tijdens de opnamen in oktober 2016 werd Gaztelugatxe tijdelijk afgesloten. Er golden strenge veiligheidsmaatregelen, de toegangswegen waren dicht en volgens de regionale omroep werkten in de omgeving meer dan driehonderd mensen aan de productie. Op de trap en het eiland werden in ieder geval de volgende hoofdrolspelers waargenomen:

• Emilia Clarke, als Daenerys Targaryen;
• Kit Harington, als Jon Snow;
• Liam Cunningham, als Ser Davos Seaworth.

Kit Harington en Liam Cunningham werden samen op de trappen gefotografeerd. Een dag later werd ook Emilia Clarke tijdens de opnamen op de trap gezien. Voor de serie werden er bovendien vuurkorven en andere tijdelijke decorelementen langs de route geplaatst. Peter Dinklage, die Tyrion Lannister speelt, maakte eveneens deel uit van de Baskische opnamen. Hij werd echter vooral gefotografeerd bij het nabijgelegen strand van Barrika. Het is daarom verstandiger om niet zonder bewijs te schrijven dat hij ook daadwerkelijk de 241 treden van Gaztelugatxe beklom.

En de Nederlandse acteurs?

De bekendste Nederlandse naam uit Game of Thrones is natuurlijk Carice van Houten. Zij speelde vanaf het tweede seizoen de mysterieuze priesteres Melisandre, beter bekend als The Red Woman. Haar personage had binnen het verhaal al vroeg een sterke band met Dragonstone. Melisandre verbleef daar samen met Stannis Baratheon, lang voordat Gaztelugatxe voor het zevende seizoen als nieuwe buitenlocatie werd gebruikt. Carice van Houten behoorde niet tot de acteurs van wie is gedocumenteerd dat zij op het Baskische eiland filmde. Haar Dragonstone-scènes uit eerdere seizoenen werden op andere locaties en in studio’s opgenomen. Voor haar vertolking van Melisandre ontving Van Houten in 2019 een Emmy-nominatie in de categorie Outstanding Guest Actress in a Drama Series. Nederland leverde bovendien nóg een opvallende naam aan de serie: Michiel Huisman. Hij nam vanaf seizoen vier de rol van Daario Naharis over van de Britse acteur Ed Skrein. Huisman speelde de krijger, vertrouweling en minnaar van Daenerys, maar zijn personage reisde niet met haar mee naar Dragonstone. Geen Nederlandse acteur op de beroemde trap dus, voor zover uit de productiebeelden valt op te maken. Maar met Melisandre en Daario had Nederland wel twee opvallende vertegenwoordigers in de wereld van Westeros.

241 treden naar de top

Vanaf de parkeer- en bezoekerszone begint eerst de afdaling richting de kust. Daarna volgt de stenen brug en vervolgens de beroemde klim. 241 traptreden brengen bezoekers naar de kapel op de top. Onderweg verandert het uitzicht voortdurend. Aan de ene kant slaan de golven tegen de rotsen, terwijl zich aan de andere kant kleine baaien, natuurlijke bogen en steile kliffen openen. De route werd in de serie zo overtuigend gebruikt dat veel bezoekers verwachten bovenaan daadwerkelijk een kasteel aan te treffen. In werkelijkheid staat er een relatief bescheiden kapel. Klein van formaat, maar groot in geschiedenis.

De werkelijke geschiedenis: ouder dan Dragonstone

Bij de geschiedenis van Gaztelugatxe moet onderscheid worden gemaakt tussen wat archeologisch of schriftelijk is aangetoond en wat tot de plaatselijke overlevering behoort. Waarschijnlijk stond hier al in de negende eeuw een eerste religieus gebouw. De eerste zekere schriftelijke vermelding dateert uit 1053. In dat jaar droegen Íñigo López, graaf van Bizkaia, en zijn vrouw Toda de kerk en bijbehorende bezittingen over aan de monnik Zianno, met een verbinding naar het invloedrijke klooster van San Juan de la Peña in Aragón. In 1162 kwam het heiligdom in handen van de premonstratenzer orde van Santa María de la Vid. De kerk had in de middeleeuwen dus niet alleen een religieuze betekenis, maar maakte ook deel uit van een groter netwerk van kloosters, grondbezit en pelgrimsroutes. De kapel die bezoekers vandaag zien, is niet het oorspronkelijke gebouw. Door branden, gevechten, stormschade en herbouwcampagnes is het complex verschillende keren veranderd. De huidige voorgevel vermeldt onder meer het jaar 1886, toen het heiligdom opnieuw werd opgebouwd.

Waarom wordt Johannes de Doper hier vereerd?

De kapel is gewijd aan Johannes de Doper, in het Spaans San Juan Bautista. Er bestaat geen historisch bewijs dat Johannes de Doper ooit werkelijk aan de Baskische kust is geweest. De bekende verhalen moeten daarom als religieuze volkslegenden worden beschouwd, niet als vaststaande geschiedenis. Volgens de lokale overlevering zou Johannes na zijn aankomst in Bermeo in drie reusachtige stappen naar Gaztelugatxe zijn gelopen. Daarbij zou hij op verschillende plaatsen voetafdrukken hebben achtergelaten. Een van die vermeende afdrukken bevindt zich bij de laatste treden naar de kapel. Wie zijn voet erin zet, zou geluk ontvangen. De verering bleef eeuwenlang bestaan doordat Gaztelugatxe uitgroeide tot een belangrijk bedevaartsoord voor de omliggende dorpen en vissersgemeenschappen. Bewoners van Bermeo, Bakio, Arrieta en Meñaka trokken via oude paden naar het heiligdom. Vooral voor zeelieden kreeg San Juan een beschermende betekenis. Wanneer vissers tijdens stormachtig weer in gevaar kwamen, beloofden zij na hun veilige terugkeer naar de kapel te gaan. In het gebouw hingen schilderijen van schepen in nood en modellen van vissersboten als ex-voto’s: dankbetuigingen voor verkregen bescherming. Ook tegenwoordig worden rond 24 juni, de feestdag van Johannes de Doper, en 29 augustus, de herdenking van zijn onthoofding, lokale vieringen en pelgrimstochten gehouden.

Van kapel naar vesting

Gaztelugatxe was niet alleen een religieuze plek. Door de geïsoleerde ligging en het vrije uitzicht over zee kon de rots ook als natuurlijke vesting worden gebruikt. In 1334 verschansten aanhangers van de heer van Bizkaia, Juan Núñez de Lara, zich op Gaztelugatxe tijdens een conflict met koning Alfonso XI van Castilië. De belegering duurde ongeveer een maand, maar de verdedigers hielden stand en de koning wist de rots niet in te nemen. In latere eeuwen werd het heiligdom meermaals aangevallen en geplunderd. In 1596 bereikten gewapende schepen uit La Rochelle de Baskische kust en werd Gaztelugatxe beroofd. In 1782 vielen Engelse kapers het heiligdom opnieuw binnen. Daarmee heeft de rots in werkelijkheid al eeuwen vóór Game of Thrones gefunctioneerd als een soort Dragonstone — alleen zonder draken en met aanzienlijk minder budget voor special effects.

Een plek vol tradities

Wie de top bereikt, mag volgens de traditie de klok van de kapel drie keer luiden en daarbij een wens doen. De betekenis ervan verschilt per vertelling. Volgens sommige verhalen brengt het geluk, volgens andere verjaagt het kwade geesten. De traditie past bij een plek waar christelijk geloof, vissersbijgeloof en eeuwenoude lokale gebruiken in elkaar zijn overgelopen. Of de wens daadwerkelijk uitkomt, laten we graag aan iedere bezoeker zelf over. Het uitzicht krijg je in ieder geval meteen.

Van onbekende rots naar wereldberoemde bestemming

Gaztelugatxe was ook vóór Game of Thrones al bekend in Baskenland. Toch veranderde de serie de schaal waarop de plek werd bezocht en herkend. Waar bezoekers vroeger voornamelijk kwamen voor de natuur, de kapel en de religieuze traditie, arriveerden na seizoen zeven ook grote aantallen internationale fans. Zij wilden letterlijk in de voetsporen treden van Daenerys, Jon Snow en Davos. De beelden van het eiland werden wereldwijd uitgezonden en verbonden Gaztelugatxe voorgoed met Dragonstone. De plaatselijke overheid zag de serie destijds al als een uitzonderlijk internationaal uithangbord voor Bermeo en de gehele Baskische kust. Die wereldwijde aandacht heeft ook een keerzijde. Het gebied is kwetsbaar en de bezoekersstromen moeten worden gereguleerd. Gaztelugatxe werd in 1998 beschermd als biotoop, maakt deel uit van Natura 2000 en heeft sinds 2023 de status van natuurmonument.

Cadillac ontmoet Baskenland

Terwijl duizenden bezoekers zich richten op de trap en de bekende scènes, valt onze aandacht ook op de weg ernaartoe. De Cadillac DTS voelt hier bijna als een tijdmachine. Een auto die werd ontwikkeld vanuit een uitgesproken Amerikaanse visie op luxe, rijdt langs een van de meest iconische filmlocaties van Europa en stopt bij een heiligdom dat bijna duizend jaar vóór de Cadillac werd beschreven. Dat maakt deze roadtrip precies wat wij zo leuk vinden: niet alleen van A naar B rijden, maar bijzondere auto’s combineren met bijzondere verhalen. Een twintig jaar oude Amerikaanse limousine, een middeleeuws Baskisch heiligdom en een digitaal drakenkasteel. Op papier een merkwaardige combinatie. In werkelijkheid klopt het verrassend goed.

Praktische tip

Op dagen waarop toegangscontrole geldt, moet vooraf online een gratis toegangsbewijs worden gereserveerd. Op andere dagen kan de toegang vrij zijn. Voor 2026 geldt een maximum van 1.462 bezoekers per dag op gereguleerde dagen. Controleer daarom voor vertrek altijd de actuele kalender van de provincie Bizkaia. Trek goede wandelschoenen aan en neem voldoende water mee. De trap zelf is goed begaanbaar, maar de combinatie van afdalen, klimmen, warmte en hoogteverschil maakt de wandeling pittiger dan veel foto’s suggereren. Ook belangrijk: houd rekening met de terugweg. Na 241 treden naar boven volgt uiteindelijk namelijk geen lift, geen draak en helaas ook geen Cadillac boven op de rots.

Tot slot

Voor miljoenen mensen blijft San Juan de Gaztelugatxe voor altijd Dragonstone. Voor de Basken is het echter veel meer dan een filmlocatie. Het is een plek waar natuur, geloof, visserstradities, oorlog, legenden en lokale cultuur al eeuwen samenkomen. De serie maakte het eiland wereldberoemd. Maar HBO hoefde de magie niet te verzinnen. Die was er al. Voor ons blijft vooral het moment hangen waarop we na een comfortabele rit met een bijna twintig jaar oude Cadillac uitstapten en plotseling midden in een wereld stonden die zowel historisch als fictief legendarisch is. De reis gaat inmiddels verder richting Andalusië. Vanuit de omgeving van Granada en Marbella werken we aan het volgende hoofdstuk van onze Cadillac-roadtrip: Cadillac en de droom om Europa te veroveren.

Kent u ook een bijzondere auto waarmee u onvergetelijke reizen maakt? Laat hem dan niet alleen mooie herinneringen verzamelen, maar zorg er ook voor dat zijn waarde goed beschermd is met een actuele verzekeringstaxatie. Bij Autotaxatie Driebergen helpen wij liefhebbers van bijzondere auto’s met een onafhankelijk en deskundig taxatierapport. Zo kunt u met een gerust hart op weg — of dat nu naar Dragonstone is, naar de Alpen of gewoon voor een prachtige rit door Nederland.